Spotify Şarkılara Yapay Zeka Etiketi Ekliyor: AI Künyesi Nedir?

Son haftalarda bana en çok sorulan sorulardan biri bu oldu: "Spotify AI müziği etiketleyecekmiş, benim şarkım da işaretlenir mi, dinlenmem düşer mi?" Ortalıkta dolaşan yorumların çoğu abartılı. O yüzden bu yazıda Spotify'ın gerçekte ne yaptığını, resmi kaynağa bakarak ve dağıtım tarafında ne anlama geldiğini ekleyerek anlatıyorum.

Spotify tam olarak ne yapıyor?

Spotify, şarkı künyesine yeni bir alan açtı: AI künyesi. Bu alan, bir şarkının belirli bir bölümünün yapay zekayla üretilip üretilmediğini gösteriyor. Şu an beta olarak işaretli, yani sistem yayılma aşamasında.

Beyan edilebilen roller şunlar:

Kaynak: Spotify Destek, "Yapay zeka kredileri" sayfası. Roller şarkı bazında ayrı ayrı işaretlenir.

Etiket neyi söylüyor, neyi söylemiyor?

Burası yazının en önemli yeri ve yanlış anlaşılan kısım da tam olarak burası.

Spotify'ın kendi cümlesi net: bu künye, yapay zekanın şarkıya nasıl katkı verdiğini gösterir, şarkının tamamının yapay zeka tarafından üretildiğini göstermez. Yani prodüksiyonda bir AI eklentisi kullandıysan, künyede "prodüksiyonda yapay zeka" yazması şarkının robot yapımı olduğu anlamına gelmiyor.

İkinci önemli nokta: etiketin olmaması, şarkıda yapay zeka kullanılmadığı anlamına gelmiyor. Bunu da Spotify açıkça söylüyor. Beyan isteğe bağlı olduğu ve her dağıtımcı henüz desteklemediği için, künyesi boş olan bir şarkının içinde de yapay zeka olabilir.

Etiket nerede görünüyor?

Beta aşamasında görünürlük sınırlı. Şu an sadece mobil uygulamada ve şu iki yerden ulaşılıyor:

• Şarkının yanındaki üç nokta menüsünden şarkı künyesini görüntülemek.
• Çalan şarkı ekranında aşağı inip künye bölümüne bakmak.

Görünmediği yerler de en az bunlar kadar önemli: sanatçı profilinde çıkmıyor ve şarkının üstünde bir rozet olarak durmuyor. Yani dinleyici listeye baktığında şarkının yanında "AI" yazan bir işaret görmüyor. Bilgiyi görmek için künyeye girmesi gerekiyor.

Pratikte bunun anlamı şu: bu etiket bugün itibarıyla bir damgalama aracı değil, künyenin içinde duran bir şeffaflık bilgisi.

Bu beyanı kim giriyor?

Sanatçı, kendi Spotify uygulamasından bu alanı doldurmuyor. Beyan, şarkının künye bilgileriyle birlikte dağıtım şirketi üzerinden Spotify'a gidiyor. Spotify da beta olduğu için özelliğin şu an yalnızca belirli dağıtımcılarda mevcut olduğunu söylüyor.

Bu, dağıtımcı seçiminin neden teknik bir karar olduğunu bir kez daha gösteriyor. Bir dağıtımcı bu alanı henüz desteklemiyorsa, sen beyan etmek istesen bile şarkının künyesine o bilgi düşmüyor. Dağıtımcının ne iş yaptığını dijital müzik dağıtımı yazısında, seçim kriterlerini de dağıtım şirketi nasıl seçilir yazısında anlatmıştım.

Neden bu iş dağıtımcıdan geçiyor: DDEX

Bu alanın dağıtımcıdan geçmesinin sebebi, Spotify'ın kendi özel bir kutucuk icat etmemiş olması. Sektörün ortak künye standardı olan DDEX üzerinde bir yapay zeka beyanı alanı tanımlandı ve Spotify da bunu destekleyeceğini duyurdu.

DDEX, plak şirketleri, dağıtımcılar, platformlar ve telif kurumları arasında künye bilgisinin aynı formatta akmasını sağlayan standarttır. Bu neden önemli? Çünkü beyan standart bir alanda tutulduğunda, aynı bilgi zamanla başka platformlara da aynı şekilde taşınabilir. Yani bu tek bir Spotify özelliği gibi görünse de, sektörün künye altyapısında kalıcı bir değişikliğin ilk görünen yüzü.

Beyan etmek sanatçıya zarar verir mi?

Sahadaki en yaygın korku bu. Net konuşayım: Spotify'ın bu konudaki resmi yardım sayfasında beyanın cezalandırma, kaldırma, öneriden düşürme ya da gelir kesintisi sebebi olduğuna dair bir ifade yok. Künye alanı, künye alanı olarak tarif ediliyor.

Buna karşılık, beyan etmemenin de bugün teknik bir yaptırımı yok, çünkü alan isteğe bağlı. Yani şu an ortada "beyan et yoksa cezalandırılırsın" diyen bir kural bulunmuyor.

O zaman neden beyan edilsin? İki sebep var, ikisi de ticari:

• Şeffaflık kalıcı bir yön. Bugün isteğe bağlı olan alanların sektörde zamanla standartlaşma eğilimi var. Künyesi baştan doğru kurulmuş katalog, kural sıkılaştığında yeniden çalışma gerektirmez.
• Yanlış beyan, boş beyandan daha risklidir. Künyede sonradan düzeltilen her hata zaman ve para demek. Sürecin başında doğru doldurmak en ucuz yol.

Bu etiket, AI müziğin yasaklanması değil

Yapay zeka künyesi ile Spotify'ın yapay zeka konusundaki kuralları ayrı şeyler. Karıştırılmasın:

1. AI künyesi bir şeffaflık aracıdır. Dinleyiciye bilgi verir, ceza kesmez.
2. Taklit ses ayrı bir konudur. Başka bir sanatçının sesini onun izni olmadan taklit etmek Spotify'ın kurallarına aykırıdır ve künyeye ne yazdığından bağımsızdır.
3. Spam ayrı bir konudur. Toplu yükleme, kopya kayıtlar ve arama sonuçlarını manipüle etmeye çalışan yöntemler Spotify'ın spam filtresinin hedefindedir. Yapay zeka bu üretimi kolaylaştırdığı için konular karışıyor, ama sorun yapay zeka değil yöntem.

Yapay zekanın dağıtım, telif ve gelir tarafındaki gerçek durumunu yapay zeka ile müzikten para kazanılır mı yazısında, üretim tarafındaki yerini ise yapay zeka müzik üretiminde araç mı tehdit mi yazısında ayrıntılı yazdım.

Sanatçı olarak şimdi ne yapmalısın?

1. Kataloğunda yapay zeka nerede var, otur yaz. Vokal mi, enstrüman mı, söz mü, prodüksiyon mu? Beyan edeceksen önce kendin bilmelisin.
2. Dağıtımcına sor. "Bu alanı destekliyor musunuz, künyeye nasıl giriyorsunuz?" Cevap gelmiyorsa bu da bir cevaptır.
3. Yeni çıkışlarda künyeyi baştan doğru doldur. Sonradan düzeltmek her zaman daha pahalıdır.
4. Taklit sesten uzak dur. Burada gri alan yok. İzinsiz ses taklidi künyeyle temizlenmez.
5. Üretim hızını stratejinin önüne geçirme. Yapay zeka daha çok şarkı üretmeni sağlar, daha çok dinlenmeni sağlamaz. Dinlenmeyi kuran şey hâlâ düzenli çıkış ve plan.

Bunun sektöre asıl anlamı

Bence bu haberin önemi "AI şarkılar fişlenecek" tarafında değil. Önemli olan şu: künye, müzikte yeni ayrım noktası oluyor. Bir zamanlar şarkı sözünün platformda doğru görünmesi lüks sayılıyordu, sonra standart oldu. Sanatçı eşleştirmesi, ISRC, katkıda bulunanlar listesi de aynı yolu izledi.

Yapay zeka beyanı da aynı yönde ilerliyor. Bugün isteğe bağlı ve mobilde künyenin içinde duruyor. Yarın ne olacağını kimse garanti edemez, ama künyesi düzgün kurulmuş bir katalog her senaryoda avantajlı. Künyesi dağınık olan katalog ise her yeni kuralda yeniden elden geçirilmek zorunda kalıyor.

Bu yüzden benim tavsiyem sade: paniğe kapılma, ama künyeni ciddiye al.

Sıkça sorulan sorular

Spotify yapay zeka etiketi nedir?

Bir şarkının hangi bölümünde yapay zeka kullanıldığını gösteren künye beyanıdır. Şarkı sözü, vokal, enstrüman ve prodüksiyon rolleri için ayrı ayrı belirtilebilir. Özellik beta aşamasındadır.

Etiket, şarkının tamamen yapay zeka ürünü olduğunu mu gösteriyor?

Hayır. Spotify'ın kendi ifadesiyle künye, yapay zekanın şarkıya nasıl katkı verdiğini gösterir; şarkının bütünüyle yapay zeka tarafından üretildiğini göstermez.

Spotify'da AI künyesini nasıl görürüm?

Beta aşamasında yalnızca mobil uygulamada görünür. Üç nokta menüsünden şarkı künyesini açabilir ya da çalan şarkı ekranında künye bölümüne inebilirsin.

Beyan yapmak zorunlu mu?

Hayır, isteğe bağlı. Ayrıca beta olduğu için şu an yalnızca belirli dağıtım şirketleri üzerinden iletilebiliyor.

Etiketi olmayan şarkıda yapay zeka yok mu demek?

Hayır. Spotify açıkça belirtiyor: künyede AI beyanı olmaması, şarkıda yapay zeka kullanılmadığı anlamına gelmez.

Beyan edersem dinlenmem düşer mi?

Spotify'ın resmi yardım sayfasında beyanın öneri, liste ya da gelir tarafında bir yaptırıma yol açtığına dair bir ifade bulunmuyor. Künye bilgisi olarak tarif ediliyor.

Yapay zekayla yaptığım şarkıyı Spotify'da yayınlayabilir miyim?

Yapay zeka kullanmak tek başına yasak değil. Yasak olan başka bir sanatçının sesini izinsiz taklit etmek ve spam yöntemleriyle sistemi zorlamak. Bu iki konu künyeden ayrıdır.

Özetle

Spotify şarkı künyesine yapay zeka beyanı ekliyor. Beyan isteğe bağlı, dağıtımcı üzerinden gidiyor, şu an sadece mobilde künye içinde görünüyor ve şarkının tamamının yapay zeka ürünü olduğunu iddia etmiyor. Ortada bir yasak ya da damga yok; ortada olan şey künyenin ağırlığının artması.

Kataloğunun künyesini bir kez düzgün kurmak istiyorsan ve önümüzdeki çıkışlarını bu gözle planlamak istiyorsan, projeni kısaca anlat. Ben bu işi Digitalent Music altyapısı, uluslararası tarafta Digitalent Inc. (ABD, Florida) ve Türkiye'de Gizli Medya ile tek elden yürütüyorum.